Top 10 meest nagemaakte edelstenen
Edelstenen zijn populairder dan ooit. Dat is niet zo vreemd: ze zijn prachtig om te zien en worden al eeuwenlang gewaardeerd om hun natuurlijke schoonheid. Helaas heeft die populariteit ook een keerzijde. Sommige edelstenen worden op grote schaal nagemaakt, geverfd of op andere manieren behandeld om ze aantrekkelijker of goedkoper te maken.
Dat betekent overigens niet dat iedere behandelde steen “nep” is. In de edelsteenwereld bestaat een belangrijk verschil tussen natuurlijke, behandelde, synthetische en imitatie-edelstenen.
In deze blog ontdek je welke edelstenen het vaakst worden nagemaakt of behandeld, hoe dat gebeurt en waar je op kunt letten wanneer je een edelsteen koopt.
Eerst een belangrijk onderscheid
Niet iedere steen die afwijkt van de natuur is automatisch nep.
Er zijn grofweg vier categorieën:
Natuurlijke edelstenen
Deze zijn volledig door de natuur gevormd en alleen geslepen en gepolijst.
Behandelde edelstenen
Dit zijn natuurlijke stenen die bijvoorbeeld zijn verhit, geverfd of geïmpregneerd om de kleur of helderheid te verbeteren.
Synthetische edelstenen
Deze worden in een laboratorium gemaakt. Ze hebben vaak dezelfde chemische samenstelling als de natuurlijke variant, maar zijn niet in de aarde ontstaan.
Imitatie-edelstenen
Deze lijken op een edelsteen, maar bestaan uit glas, kunststof, hars of een ander materiaal.
1. Citrien
Citrien is waarschijnlijk de bekendste behandelde edelsteen ter wereld.
Hoewel natuurlijke citrien bestaat, is deze relatief zeldzaam. Een groot deel van de citrien die wereldwijd wordt verkocht, is eigenlijk amethist die kunstmatig is verhit. Door verhitting verandert de paarse kleur naar geel, oranje of bruinachtig geel.
Dit proces is permanent en wordt al tientallen jaren toegepast binnen de edelsteenindustrie.
Hoe herken je natuurlijke citrien?
- zachte champagne- tot honinggele kleur;
- gelijkmatige kleurovergangen;
- geen fel oranje of donkerbruine punten.
Sterk oranje citrien met witte voetstukken is vaak een aanwijzing dat het om verhitte amethist gaat.
2. Agaat
Agaat komt van nature in veel kleuren voor, maar felblauw, knalroze, paars, felgroen of turquoise zijn meestal niet natuurlijk.
Omdat agaat poreus is, neemt deze kleurstoffen gemakkelijk op. Daardoor is het een van de meest geverfde mineralen ter wereld.
Let op:
- onnatuurlijk felle kleuren;
- kleur die zich vooral in scheurtjes concentreert;
- witte banden die fel contrasteren met de kleur.
Een geverfde agaat blijft wel een echte agaat, maar de kleur is kunstmatig aangebracht.
3. Malachiet
Malachiet behoort tot de meest nagemaakte decoratieve edelstenen.
Echte malachiet heeft unieke, grillige banden die nooit precies hetzelfde zijn.
Neppe malachiet wordt vaak gemaakt van kunsthars, polymeer of klei.
Zo herken je imitatie-malachiet:
- een perfect herhalend patroon;
- identieke zwarte ringen;
- zeer felle, onnatuurlijke groene kleuren;
- kunststof gevoel;
- opvallend laag gewicht.
Bij echte malachiet is ieder patroon uniek.
4. Turkoois
Hoogwaardige natuurlijke turkoois wordt steeds schaarser.
Daarom wordt veel turkoois:
- geverfd;
- geïmpregneerd met hars (stabilisatie);
- vervangen door geverfde howliet of magnesiet.
Gestabiliseerde turkoois is overigens nog steeds echte turkoois, maar is verstevigd met hars om de steen duurzamer te maken.
5. Lapis Lazuli
Lapis lazuli bestaat uit meerdere mineralen en bevat vaak goudkleurige pyrietinsluitingen.
Goedkope varianten zijn regelmatig gemaakt van:
- glas;
- geverfde steen;
- samengeperst lapispoeder met hars.
Een opvallend egaal blauwe kleur zonder enige variatie verdient extra aandacht.
6. Robijn
Synthetische robijnen bestaan al sinds het begin van de twintigste eeuw.
Chemisch zijn ze vrijwel identiek aan natuurlijke robijnen, maar ze groeien in enkele maanden in een laboratorium in plaats van miljoenen jaren in de aarde.
Onder een loep missen synthetische robijnen vaak de natuurlijke insluitsels die kenmerkend zijn voor een natuurlijke steen.
7. Saffier
Net als robijn wordt saffier veel synthetisch geproduceerd.
Daarnaast worden saffieren regelmatig verhit om hun kleur te verbeteren. Deze behandeling is algemeen geaccepteerd binnen de edelsteenhandel, mits deze eerlijk wordt vermeld.
8. Smaragd
Smaragden bevatten van nature veel kleine scheurtjes.
Daarom worden veel exemplaren behandeld met olie of hars om deze minder zichtbaar te maken.
Daarnaast bestaan er synthetische smaragden die met gespecialiseerde apparatuur nauwelijks van natuurlijke stenen te onderscheiden zijn.
9. Kwarts
Bergkristal, rozenkwarts en rookkwarts worden soms nagemaakt van glas.
Vooral decoratieve bollen en sculpturen kunnen hierdoor moeilijk te onderscheiden zijn.
Let op:
- ronde luchtbelletjes;
- extreem perfecte helderheid;
- opvallend laag gewicht.
10. Moldaviet
Moldaviet is een van de meest vervalste verzamelstenen.
Omdat echte moldaviet relatief zeldzaam en kostbaar is, worden grote hoeveelheden imitatiemateriaal van groen glas geproduceerd.
Echte moldaviet heeft een karakteristieke geëtste structuur die tijdens de natuurlijke vorming is ontstaan.
Gladde oppervlakken zonder structuur zijn vaak een aanwijzing voor imitatie.
Waarom worden edelstenen behandeld?
Niet iedere behandeling is bedoeld om te misleiden.
Sommige behandelingen worden al tientallen jaren toegepast om een steen mooier of duurzamer te maken.
Veel voorkomende behandelingen zijn:
- verhitten;
- stabiliseren;
- oliën;
- impregneren;
- bestralen.
Binnen de internationale edelsteenhandel worden deze behandelingen algemeen geaccepteerd, zolang ze eerlijk worden vermeld.
Hoe voorkom je een miskoop?
Hoewel je veel kunt leren over het herkennen van edelstenen, blijft het soms lastig om met het blote oog te bepalen of een steen natuurlijk, behandeld of synthetisch is.
Daarom is het verstandig om te kiezen voor een verkoper die:
- transparant is over behandelingen;
- de herkomst vermeldt wanneer deze bekend is;
- geen onrealistische claims doet;
- eerlijke informatie geeft over de steen.
Een betrouwbare verkoper zal niet alleen de mooie eigenschappen van een edelsteen benoemen, maar ook open zijn over eventuele behandelingen.
Conclusie
De meeste edelstenen die als “nep” worden bestempeld, zijn in werkelijkheid natuurlijke stenen die op een bepaalde manier zijn behandeld. Daarnaast bestaan er synthetische edelstenen en imitaties van glas of kunststof.
Door te weten welke stenen het vaakst worden behandeld of nagemaakt, kun je beter beoordelen wat je koopt en voorkom je teleurstellingen. Een betrouwbare verkoper zal altijd eerlijk zijn over de herkomst en eventuele behandelingen van een edelsteen, zodat je met vertrouwen een keuze kunt maken.
Wat vind jij van “neppe” behandelde edelstenen? Laat het weten in de reactie.